Artboard 1

Türkiye’de bir ilk! Sürünüzün geleceği artık sizden sorulacak.

Dünyanın DNA test lideri Neogen Türkiye exclusive distribütörü Biopharm Igenity Genomik Testi sunar.

Sürü yönetimini genetik ile bir üst seviyeye taşıyoruz: Igenity Genomik Test. 25 yıllık tecrübesi ile Biopharm, dünyanın DNA test lideri Neogen'in etçi ve sütçü inekler için tasarlanmış Igenity testini sektöre sunmanın mutluluğunu yaşıyor.

BİOPHARM, veteriner hekimlik mesleği icrasında, hayvan sağlığı ve varlığının korunup geliştirilmesinde kullanılan dondurulmuş boğa spermaları, ithalatı, dağıtımı, pazarlaması ve servisi konularında 25 yıldır sektöre teknik, bilimsel ve doğru hizmet vermek konusundaki çabalarına bir yenisini eklemenin gururunu yaşıyor; Türkiye’nin gerçek anlamda ilk genomik testi Igenity’yi sektöre sunmaktan dolayı yaşadıkları mutluluğu paylaşıyor.

Biopharm Genel Müdürü Cansın Türkaslan, eğitimini genetik mühendisliği üzerine yapmış, genetik bilimi yüksek lisansını da Londra’da tamamlamıştır. Genetik gelişmeler üzerine yapılan çalışmaları yakından takip eden Türkaslan, genomik testin detayları ve yeni Igenity Programı hakkında konuştu.

Neogen & Biopharm iş birliği hakkında bilgi alabilir miyiz?
Bir genetik mühendisi olarak, özellikle genetik alanında dünyada keşfedilen ve uygulanan son 6-7 senelik gelişmeleri yakından ve heyecanla takip ediyorum. Bunun bir sonucu olarak da Neogen firmasının direkt ve tek temsilcisi olarak Türkiye’de distribütörlüğünü almış bulunuyoruz. Neogen firması Igenity adıyla 5 tip test sunmaktadır. Bugün sizlerle Igenity-Select ve Igenity-Essential’ı konuşuyor olacağız. Diğer testler boğalar için veya güzellik yarışmalarına katılacak show inekleri için daha uygun olduklarından, buradaki kısıtlı alanda bu testlerden bahsedemiyorum ancak ilgilenenler olursa lütfen bizimle irtibata geçsinler, seve seve bu testlerin farklarını ve özelliklerini anlatmak isteriz.

Amerika’da sadece 2016 yılında 500.000’e yakın düve Igenity ile test edildi. Bu rakam önceki senelere kıyasla %300 büyüme gösterdi. 2017 yılının sadece Ağustos ayında 60.000 düve test edildi. Bu rakamlar da gösteriyor ki genetik test artık sektörümüzde sıklıkla kullanılmaya başlanmış durumda.

Neden genomik test uygulanmalıdır?
Bu sorunun çok basit bir cevabı var; “zaman”. Genomik test, 4 yılda alacağınız bilgiyi hayvan henüz 4 aylıkken size sunuyor. Düvenizin, sürünün hangi kesiminde yer alacağını veya sürüden çıkıp çıkmaması gerektiğinin cevabını size 3-4 hafta gibi kısa bir sürede veriyor. “Hangi düvenize yatırım yapmalısınız, hangisini dişi sperma ile tohumlamalısınız, hangilerini melezlemelisiniz, hangilerini sürüden çıkarmalısınız?”. Bu kararları vermek Igenity ile artık çok kolay.

Son zamanlarda genetik testlerin popülaritesi neden arttı?
Genetik testler, 2008’den beri sektörde mevcut olmalarına rağmen, şimdiki kadar güvenilir değillerdi. Artan veri tabanı ile bugün Igenity testinin güvenirliği %72-74 arasıdır. Bu rakamı şöyle kıyaslayabilirsiniz; anne ve babanın süt verimi ortalamasından yola çıkarak bir planlama yapmanız gerektiğinde, %42 güvenilirlik ile bir tahmin yapmış oluyorsunuz. Yani beklediğiniz süt seviyesinden çok farklı rakamlar görmeniz %60 gibi büyük bir olasılık. Oysaki genomik testler sayesinde bu oran %72-74 arası güvenilirlik düzeyine ulaşmaktadır.

Genomik test sayesinde sürünün genetik gelişimini çok daha kısa sürede sonuçlandırabiliyoruz. Dünyanın her tarafında yetiştiriciler büyük bir hızla dişilerini test ettiriyorlar. Testler sektöre sunulduğundan beri, 4 milyondan fazla düveye test yapılmış ve sonuçları sahaya yansımış durumdadır. Amerika’da bir düvenin bakım masrafı günlük 5 USD olarak ölçülüyor. Bu rakam, günlük 10-12 TL’lik yem tükettiğini hesap edersek, bizim düvelerimiz için de hemen hemen aynı seviyelerde. Veteriner hekim masrafları, elektrik, su, yakıt ve çiftliğin diğer masrafları da yansıtıldığı zaman günlük yaklaşık 20 TL bakım masrafı oluyor. Bu düvenin masrafını karşılayıp karşılamayacağını erken bilmek bütün yetiştiriciler için çok önemli.

Genomik test sonuçları bizlere sadece süt, yağ, protein açısından verim veya tip özelliklerini değil, Net kazanç (net merit), TPI, Süt Karlılığı (Fluid Merit) gibi ekonomik olarak yetiştiricilerimize yol gösterici olan endeksleri de sunuyor. Bütün bunların yanı sıra gebelik oranı, verim ömrü, doğum kolaylığı, somatik hücre skoru gibi çok kritik bilgilere ulaşmak da bu test ile artık çok kolay.

Amerika’dan örnek vermek gerekirse, yetiştiriciler Igenity genomik testi farklı raporlamalar için de kullanabiliyorlar. Sürünün kan yakınlığı açısından durumunu görmek veya istenmeyen resesif hastalıkları (Holstein kolesterol deficiency, BLAD, CVM, DUMPS, Katır Tırnak) sürüden çıkartmak için genetik testimiz yetiştiricilere kapsamlı olanaklar sunuyor.

Yetiştirici sperma seçerken bu raporu nasıl kullanabilir?

Eskiden 4 sene bekleyip, hayvandan daha hiçbir geri dönüş alamamışken genetik kararlar vermeniz gerekirken, artık bu kararları ilk tohumlama dahil yönlendirmeniz çok daha kolay. Sadece süt ve yapı olarak değil, endeksler üzerinden hayvanlarınızı değerlendirip buna göre tohumlama yapabiliyor olmamızın da yetiştiricilerimize çok yardımcı olacağını inandığım bir başka sonuç olduğunu düşünüyorum. Bugün protein değerinde 1 ünite artış bizlere net kazanç (NM) olarak 3.81 USD, somatik hücre skorundaki 1 ünite azalma net kazanç olarak 117 USD ve verim ömründeki 1 ünite artış bizlere net kazanç olarak 21 USD kazandırmakta. Dolayısıyla test aslında yapıldığı günden itibaren, kendi masrafını çıkartıyor diyebiliriz.

Igenity farklılıklarından bahseder misiniz?
Igenity’nin diğer testlerden ayrıştırıcı birçok özelliği mevcut. Raporlama sistemi bunlardan sadece biri. Kullanıcılarına özel şifreyle girilen bir web ara yüzü ile grafiklere dökülmüş, anlaması kolay, kişiye özel raporlama sunan ve istenildiği takdirde başka kullanıcılar ekleyerek -örneğin sperma firmasının genetik danışmanı- genetik eşleştirmeye bağlanabilen bir sistem mevcut.

Bu sistem içinde kendinize özel bir endeks oluşturup, sürünüzü buna göre sıralama ve seçim yapmanız mümkün. Siz sürünüzde eğer %10 oranında ayak bacak skoruna, %40 süt verimine, %30 verim ömrüne ve %20 net kazanca önem veriyorsanız, hayvanlarınızın sıralamasını bu endekse göre kolayca yapabilen bu sistem, ilerleyen seneler içinde genetik ilerlemenizi de gözler önüne kolayca koyabiliyor.

Benim önemle dikkat çekmek istediğim bir diğer özelliği ise Neogen firmasının dünyada yapmış olduğu bütün testlerin ortalaması ile kendi verilerinizi karşılaştırabiliyor olmanızdır. Süt verimi olarak dünyanın neresindesiniz, net kazancınız ne seviyede, somatik hücre skorunuz dünya ortalamasına göre ne seviyede, bunları görmek artık bir tıkla karşınızda.

Raporlamalardan nasıl faydalanıyorsunuz?
Peki bu raporlar size sadece düve seçmenizi mi sağlıyor? Hayır! Düvelerinizin hangilerini elden çıkaracağınız, hangilerini tutacağınız, hangisine nasıl bir genetik yol haritası çizeceğinizi ortaya koymanın yanında, düve satarken katma değer olarak sizleri avantajlı kılacak bir araç olmasını da eklemeliyiz. TPI’ı yüksek, süt verimi yüksek düvelerinizi şayet satmak isterseniz, alıcıya raporları vermeniz yeterli.

Hangi testleri uyguluyoruz?
Biopharm olarak sektöre, Igenity-Select ve Igenity-Essential adını verdiğimiz iki farklı Igenity test sunuyoruz. Ve testlerimizi kuyruk kılı ile değil bizlere maliyeti yüksek olmasına rağmen daha güvenilir ve korunaklı bir yöntem olan kulaktan doku alınması ile yapıyoruz. Bu doku kültürü, kıl örneğinin aksine, tekrar test edilmesi gerekebilen durumlar için saklanabiliyor. Kıl testleri, DNA elde etme süreci zorluğu açısından bütün örneği tüketebiliyor ancak doku örneklerinde bu risk söz konusu bile değil.

Test numuneleri, kuyruk kılı alınarak değil, bizlere maliyeti yüksek olmasına rağmen daha güvenilir ve korunaklı bir yöntem olan kulaktan doku alınması ile yapıyoruz. Aldığımız örnekleri, şirket ofisimize kurduğumuz laboratuvarımızda gönderim öncesi ısıl işlemlerden geçiriyor ve özel kurye ile Neogen laboratuvarlarına yolluyoruz.

Igenity- Essential ve Igenity-Select testleri bir sürüyü nasıl ileri taşır?
Bu noktada yetiştiricilerimizin iki seçeneği mevcut. Igenity-Essential bizlere daha kısıtlı ancak yetiştiricilerimiz için önemli olacak çoğu raporun bulunduğu bir test sunuyor. Bu testin içinde net kazanç, süt verimi, protein ve yağ verimi, somatik hücre skoru, gebelik oranı, verim ömrü, doğum kolaylığı ve sütçülük formu gibi çok önemli özellikler mevcut. Igenity-Select ise, çok daha kapsamlı bir test olup, lineer özelliklerin tümü dahil 45’den fazla özellik için raporlama sunmakta. En önemli farklarını sıralamak gerekirse, bunların başında TPI geliyor. TPI’dan başka, tutma oranları, haplotip durumları, kan yakınlığı ve hastalıklar bakmak mümkün. Bir diğer çok önemli farkı da, bu sonuçların Amerikan Süt Hayvancılığı Birliğinin (Council of Dairy Cattle Breeders, CDCB) veri tabanı ile değerlendirerek hem daha tutarlı hem de tüm dünya ile kıyaslanabilir sonuçlar bize sunmasıdır.

Son olarak eklemek isterim ki, bu testi yaptırmak üreticilerimizi daha karlı, daha başarılı genetik ilerlemeye götürecek bir adım, ancak doğru yorumlanmaz ise para kaybından başka bir anlamı olmaz. Dolayısıyla biz Biopharm olarak bu noktada yetiştiricilerimiz ile birebir raporlama sonrası çalışarak, raporların anlaşılması, yorumlanması, istenilen endekslerin oluşturulması ve genetik ilerlemenin takibinin sağlanması açısından süresiz destek sözü veriyoruz. Türkiye’de başka hiçbir firmanın sunamadığı bir farkımız, bu raporları bir genetik mühendisi ve sütçü sürü üreme sağlığı üzerine uzmanlaşmış bir doçent doktor ile sizlere yorumluyor ve maksimum faydayı ve kullanımı almanızı sağlıyor olmamızdır.

Gelecekte bu testler bizlere bambaşka sürü yönetim araçları da sunuyor olacak. Yemden yararlanma, hastalıklara karşı dayanıklılık vb. gibi birçok önemli faktör testlere dahil olmak üzere. Bütün bunların hepsi yetiştiricilerimizin en doğru kararı, doğru zamanda verebilmesi ve sürüsünü en karlı şekilde büyütebilmesini sağlayacak.

Eklentiler

ÇÖZÜM ORTAKLARIMIZ